Aranacak kelimeyi girin ve "enter" tuşuna basın.

Abone Ol
E-mail
RSS HABERLERE ABONE OL
MAIL ADRESİNİZ TANIMLANMIŞTIR.
Artık bültenimizi mail adresinizden de takip edebilirsiniz.

İHRACAT BELGELERİ

 

 

Tır Karnesi (TIR Carnet)
» TIR Sistemine Giriş için hazırlanılması gereken belgeler

» TIR Karnesinin Kullanılmasına İlişkin Kurallar

» TIR Sistemine Giriş Teminatları

» TIR Karne Ücretleri

 

Uluslararası Ticarette taşımacılık ve lojistik çok önemli bir yere sahiptir. Havayolu, deniz yolu ve karayolu taşımacılığı olarak bu konuda çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.

TIR Karnesi işlemleri karayolu taşımacılığının daha güvenli, taşıyıcı firmanın daha az işlem yaparak uluslararası ticareti gerçekleştirmelerini sağlar. Bu sistem ülkelerin sisteme dahil olmalarıyla başlar. Ülkemiz 1966 yılında, bakanlar kurulu kararıyla sisteme taraf olmuştur.

 Sistemin düzenli işleyişini sağlamak amcyıla her ülkede kefil kuruluşlar oluşturulur. Tüm bu kuruluşların da bağlı bulundukları uluslararası kefil kuruluş olan: International Road Transport Union vardır. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ulusal kefil kuruluştur.

Ticaret ve/veya Sanayi Odaları ve İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince, firmaların sisteme dahil olması, belgelerin satışı, kontrolü,takibi ve kapatılması işlemlerinde görev yapar. Yapılan bütün işlemler TOBB ile bağlantılı olarak gerçekleştirilir.

Tır Karnesi Nedir?

TIR Karnesi uluslararası kara taşımacılığını dolayısıyla uluslararası ticaretin kolaylaştırılmasını sağlayan bir gümrük transit belgesidir.

Eşya, TIR Karnesi himayesinde hareket noktasındaki gümrük idaresinden, varış noktasındaki gümrük idaresine kadar bir prosedür altında taşınır ve bu prosedüre TIR Sözleşmesi kapsamında "TIR taşıması" denir.

Her bir TIR Karnesinin farklı bir referans numarası vardır. İhtiva ettiği sayfa sayısına göre 4, 6, 14 ve 20 yaprak olmak üzere çeşitlere ayrılmıştır. Karne sayfa sayıları, hareket, varış ve transit olarak geçilecek ülke ve/veya gümrük idaresi sayıları göz önüne alınarak, farklı basılmıştır. Bunun için, TIR karnesi açılırken, karneye işlem yapacak olan hareket, transit ve varış gümrük idareleri sayısı hesaba katılmalıdır. Örneğin 6 yapraklı bir TIR Karnesi 6 gümrük idaresi arasında kullanılabilir.

TIR Karnesi tek bir TIR taşıması için düzenlenir. Eşya hareket, transit ve varış gümrüklerine TIR Karnesi ile beraber sunulur. TIR Karnesi usulüne uygun olarak ilgili gümrük idaresine onaylatılır. Bu işlemden sonra TIR Karnesi kefil kuruluşa iletilmek üzere, TIR işlemlerinin yürütüldüğü Oda'ya iade edilir.

 

TIR SİSTEMİNE GİRİŞ İÇİN TALEP EDİLEN BELGELER

1-   10 araç şartı. (C1, C3 ve R2 için geçerli değil)

2-   a) 30.000,-AVRO nakit veya kesin ve süresiz teminat mektubu veya

b)75.000,- Türk Lirası nakit veya katı ve süresiz teminat mektubu

(Teminat Mektubunun Konusu: “TIR Sistemine kabul teminatı” olmalıdır.)

Not: R2 Yetki Belgesi Sahibi firmaların, TIR Sistemine kabulü için 50.000 USD nakit veya banka teminat mektubu vermeleri gerekmektedir. Her 50.000 USD teminat karşılığı için 25 adet TIR karnesi kontenjanı tanınır.

3-   TIR sistemine müracaat ücretinin yatırıldığını gösterir banka dekontu. (560,- TL.nakit, T.İş Bankası Akay şubesi 225-5 no.lu hesap)

4-   3 adet TIR Sistemine Kabul Talepnamesi. (Birlikten veya TIR Odasından alınacak)

5-   3 adet noter tasdikli Taahhütname. (Birlikten veya TIR Odasından alınacak)

     6-   3 adet Yetki Belgesi fotokopisi (C1, C2, C3, L2, M3 veya R2 Yetki Belgesi)

7-   Karne hamili ortaklarının ve/veya yönetim kurulu üyelerinin her biri için:

1- Tasdikli nüfus kayıt belgesi,  (3 nüsha), 

2- Tasdikli ikametgah belgesi (3 nüsha),

3- Son altı ay içinde alınmış adli sicil kaydı ve adli sicil arşiv kaydı (3 nüsha),

Bu maddede belirtilen belgeler; anonim şirketin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü ile

anonim şirketin yüzde ondan fazla hissesine sahip gerçek kişi ortaklarından ve anonim şirketin

yüzde ondan fazla hissesine sahip tüzel kişilerin yüzde elliden fazla hissesine sahip gerçek kişi

ortaklarından talep edilir. Ayrıca, bu belgeler kooperatiflerin müdürleri ile limited şirketlerin

ortak olmayan müdürlerinden de talep edilir.

8-   Firma yetkilisince imzalanmış 3 adet İlave Taahhütname ve noter tasdikli imza sirküleri sureti

9-   3 adet Oda Sicil Kayıt Sureti

10-  3 Adet Firma Bilgi Formu (posta kodu mutlaka yazılacak)

11-  3 adet onaylı Sicil Gazetesi fotokopisi

12-  Yetki belgesi çeşidine uygun mesleki yeterlilik belgesi/belgeleri

C1 yetki belgesi sahiplerinden herhangi bir mesleki yeterlilik belgesi talep edilmez. C2, L2, M3,

R2 yetki belgesi sahiplerinin,  en az birer adet (ÜDY3) üst düzey yönetici ve (ODY3) orta düzey

yönetici türü mesleki yeterlilik belgesini, C3 yetki belgesi sahiplerinin de, en az bir adet orta

düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesini ibraz etmesi gerekmektedir.

13-  Araç Ruhsat Fotokopileri

14-  Vergi Levhası Fotokopisi

15-  TIR Sistemine Giriş için Firmanızın yazılı Beyanı       

İlgili firma eksiksiz olarak hazırladığı bu belgeleri bağlı olduğu Ticaret Odasına ibraz ederek, gereğinin

yapılabilmesi için müracaat dosyasının Birliğimize gönderilmesini talep eder.

Başvurunun yapıldığı oda tarafından, adayın işletme merkezinde bizzat kontrol ve araştırma yapıldıktan

sonra, bu belgelerin tamamı, adayın taşıma kapasitesi, mali yapısı, kurumsal durumu ve yeterliliği,

ortaklarının ve yetkililerinin ticari itibarı, mesleki yeterliği, banka ve finans kurumları nezdindeki mali

itibarları hakkında gerekli araştırmalar yapılarak, hazırlanan rapor, oda yönetim kuruluna sunulur ve onaydan

sonra müracaat dosyası bir yazı ekinde  Birliğe intikal ettirilir.

NOT: Başvuru sahibi firma, hazırladığı dosyanın bir fotokopisini, kendisinde muhafaza edecektir.


TIR KARNESİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN KURALLAR

1. Verilişi: TIR Karnesi hareket ülkesinde veya TIR Karnesi sahibinin yerleştiği veya ikamet ettiği ülkede verilir.

2. Dili: TIR Karnesi, maddelerinin aynı zamanda İngilizce olduğu birinci sayfanın ön yüzü hariç, Fransızca basılmıştır; bu sayfa kapağın ikinci sayfasının ön yüzünde Fransızca olarak verilen "TIR Karnesinin Kullanılmasına İlişkin Kurallar"ın tercümesidir. Basılı metnin diğer dillere çevirisini havi ek sayfalar da araya konulabilir.

Üzerinde yer alan maddeler İngilizce veya Fransızca da olabileceğinden kapağın birinci sayfası hariç bir bölgesel kefalet zinciri çerçevesindeki TIR taşımasında kullanılacak Karneler Birleşmiş Milletlerin resmi dillerinde basılabilir. TIR Karnesi kapağının ikinci sayfasında Birleşmiş Milletlerin resmi dillerinden birinde basılan "TIR Karnesinin Kullanılmasına İlişkin Kurallar" kapağın üçüncü sayfasında İngilizce veya Fransızca olarak da basılır.

3. Geçerliliği: TIR Karnesi, karneyi veren kuruluş tarafından saptanan süre içerisinde, hareket gümrüğünde gümrük kontrolünden geçmesi şartı ile TIR taşımasının varış gümrüğünde tamamlanmasına kadar geçerlidir (Kapağın birinci sayfasının birinci maddesi).

4. Karne sayısı: Bir taşıt dizisi (bağlı araçlar) veya bir veya bir dizi karayolu taşıtına bağlı birden fazla konteyner için sadece bir tane karne istenir (Aşağıdaki 10(d) kuralına bakınız).

5. Hareket veya varış gümrük idareleri sayısı: TIR Karneleri himayesinde yapılan nakliyat birden fazla hareket ve varış gümrük idarelerini kapsayabilir. Fakat, gümrük hareket ve varış idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir. Bütün gümrük hareket idarelerinin TIR karnesini kabul etmeleri halinde sözkonusu karne gümrük varış idarelerine sunulabilir (Aşağıdaki 10(e) kuralına da bakınız).

6. Sayfaların sayısı: Bir hareket gümrüğü bir de varış gümrüğü idarelerinin olduğu hallerde TIR Karnesi, hareket ülkesi için en az 2, varış ülkesi için 2 ve geçilen her ülke için 2 sayfa ihtiva etmelidir. Fazladan her hareket (veya varış) gümrük idaresi için 2 fazla sayfa istenecektir.

7. Gümrük idarelerine karnenin ibrazı: TIR Karnesi, karayolu taşıtı, taşıt dizisi veya konteyner(ler) ile birlikte her hareket, yol boyu ve varış gümrüğüne ibraz edilir. En son hareket gümrük idaresinde gümrük memuru taşıma süresince kullanılan manifestonun bütün yaprakları altındaki 17'inci bölümü imzalar, tarihli mühür basar.

 

B.TIR Karnesinin doldurulması

8. Silme, düzeltme: TIR Karnesi üzerinde silme veya düzeltme yapılmaz. Bütün düzeltmeler yanlışların üzerinin çizilmesi ve gerekli olduğu hallerde doğru olan hususların ilavesi şeklinde yapılır. Bütün değişiklikler değişikliği yapan kişi tarafından paraf edildikten sonra gümrük yetkililerine tasdik ettirilir.

9. Kayıtla ilgili bilgi: Ulusal mevzuat, römork veya yarı römorkun tescilini öngörmediği takdirde plaka numarası yerine tanıtma veya imalatçı numarası gösterilir.

10. Manifesto:

  (a) Manifesto, gümrük yetkilileri bir başka dilin kullanılmasına izin vermedikçe hareket gümrüğü ülkesinin dili ile doldurulur. Geçilen ülkelerin gümrük yetkilileri manifestonun kendi dillerine tercüme edilmesini isteme hakkına sahiptirler. Bu talepten doğabilecek gecikmelerden sakınmak amacıyla taşıyıcıların, taşıtın sürücüsünü, talep edilebilecek tercümelerle teçhiz etmeleri tavsiye olunur.

(b) Manifesto üzerindeki bilgiler daktilo edilmeli veya bütün sayfalarda kolayca okunabilecek şekilde arasına karbon kağıdı konularak yazılmalıdır. Okunamayan sayfalar gümrük yetkililerince kabul edilmez.

(c) Manifestoda istenilen bilgileri kapsayan, manifestonun benzeri veya ticari belgeler şeklinde ayrı sayfalar ilave edilebilir. Bu gibi durumlarda yapraklar aşağıdaki bilgileri içermelidir.

(i) Eklenen sayfaların sayısı

(ii) Ekli sayfalarda listesi verilen kap veya eşyanın sayısı veya tipi ve brüt ağırlıkları

(d) TIR Karnesi bir taşıt dizisi veya birden fazla konteyneri kapsıyorsa, her taşıtın veya konteynerin muhtevası manifesto üzerinde ayrı ayrı belirtilir. Bu bilgi taşıtın plaka numarası veya konteynerin tanıtma numarası ile tamamlanır

(e) Aynı şekilde, birden fazla hareket ve varış gümrük idaresi varsa gümrük kontrolüne alınan veya alınması düşünülen eşya ile ilgili kayıtlar manifestoda kesin bir şekilde gösterilir.

11. Kapların listeleri, fotoğraflar, planlar vs.: Ağır ve havaleli eşyanın tanıtılması için gümrük yetkilileri tarafından bu tür belgeler istenildiğinde bunlar gümrük yetkilileri tarafından tasdik edilir ve TIR Karnesi kapağının ikinci sayfasına ilave edilir. Ayrıca bütün yaprakların 8'inci bölümünde bunlar belirtilir.

12. İmza: Bütün yapraklar, TIR Karnesi sahibi veya temsilcisi tarafından tarih atılmak suretiyle imzalanır

  C. Olaylar ve kazalar

 13. Yolda kaza sonucu gümrük mühürlerinin bozulması ve eşyanın tahrip veya yok olması halinde, en yakındaki gümrük yetkilileri ile, eğer yakında yoksa bulunduğu ülkenin diğer yetkilileri ile temasa geçilir. Yetkili makamlar en kısa zamanda TIR Karnesi içinde yer alan onaylı raporu düzenler.

 14. Yükün bir başka taşıta veya konteynere aktarılmasını gerektiren bir kaza halinde, bu aktarılma işlemi 13 no.lu kuralda sözü edilen yetkililerden birinin hazır bulunması ile yapılır. Bu yetkili onaylı bir rapor düzenler. Karne "Ağır ve havaleli eşya" sözlerini taşımadıkça yerine geçen taşıt gümrük mührü altında taşımacılık için onaylanmış taşıt olmalıdır. Taşıt mühürlenir ve mühürle ilgili ayrıntılar onaylı rapor üzerinde belirtilir. Eğer onaylanmış taşıt veya konteyner bulunmazsa yeterli güvenliğin sağlanması şartı ile eşya onaylanmamış bir taşıt veya konteynere nakledilebilir. Sonuncu halde bundan sonraki ülkenin gümrük yetkilileri yolculuğun TIR Karnesi himayesinde bu taşıt veya konteynerle devam edip etmeyeceği konusunda karar verir.

15. Taşıyıcı, yükün bir kısmının veya hepsinin boşaltılmasını gerektiren ani bir tehlike karşısında yukarıdaki 13 no.lu kuralda sözü edilen yetkililerin harekete geçmesini beklemeden veya yardımlarını talep etmeden kendi inisiyatifi ile harekete geçebilir. Bu durumda taşıyıcı, acil durumun gerektirdiği önleyici tedbirleri aldıktan sonra durumun kanıtlanması bakımından taşıtın, konteynerin veya yükün yararına bu harekete zorlandığını gösterecek delilleri sağlar ve yükün kontrolü ve taşıt ve konteynerin mühürlenmesi ve onaylı rapor için 13 no.lu kuralda sözü edilen yetkilileri bilgilendirir.

16. Onaylı rapor varış gümrüğüne ulaşıncaya kadar TIR Karnesine ekli kalır.

17. TIR Karnesine ekli modele ilaveten kuruluşların, taşıyıcıları transit ülkelerinin dil ve dillerinde onaylı raporlarla teçhiz etmeleri tavsiye olunur.

 
TIR Sistemine Giriş Teminatları

 Kabul teminatı 


  TIR Sistemine dahil edilmesini talep eden her aday karne hamili, müracaatı sırasında kabul teminatını sunmak ve teminat miktarında Birlik Yönetim Kurulu Kararıyla sonradan yapılacak tüm değişikliklere de riayet etmek zorundadır. 

   Aşağıdaki seçeneklerden biri tercih edilmek suretiyle, bu seçeneklerde belirtilen nitelik ve miktarlarda kabul teminatı verilmek zorundadır. 

     a) 30.000,-AVRO nakit veya kati ve süresiz teminat mektubu veya

b)75.000,- Türk Lirası nakit veya kati ve süresiz teminat mektubu

 

(Teminat Mektubunun Konusu: “TIR Sistemine kabul teminatı” olmalıdır.)

Not: R2 Yetki Belgesi Sahibi firmaların, TIR Sistemine kabulü için 50.000 USD nakit veya banka teminat mektubu vermeleri gerekmektedir.

Her 50.000 USD teminat karşılığı için 25 adet TIR karnesi kontenjanı tanınır.

   Kabul teminatı, TIR Komitesi ve Birlik Yönetim Kurulu Kararıyla adayın TIR karnesi kullanma hakkının iptali halinde, teminatın iade edilmemesini gerektirecek bir nedenin ortaya çıkmaması şartıyla, karne hamilinin en son TIR karnesi aldığı tarihten 27 ay sonra iade edilebilir.

   Kabul teminatının, adayın 2 yıllık gözden geçirme süresinin sonunda ve karne hamilinin kullandığı TIR karnelerinden dolayı bir ödeme talebinin alınmamış olması ve ciddi bir usulsüzlük olayına karışmamış olması halinde 10.000,- Amerikan Doları kesin ve süresiz teminat mektubu şeklinde teminata düşürülebilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde teminat miktarı 5.000,- Amerikan Doları olarak uygulanır. Teminatların düşürülmesi hususunda TIR Komitesi yetkilidir.
  
   Diğer teminatlar   

TIR karnesi ile yapılan bir taşımada, Birlik tarafından bir düzensizlik tespit edildiğinde yada herhangi bir âkit ülkenin gümrük idaresi tarafından, doğrudan karne hamiline veya garanti zincirine (IRU, Kefil Kuruluş ve sigortacı) bir düzensizlik bildiriminde veya ödeme talebinde bulunulduğunda, gümrük idaresi veya Kefil Kuruluş tarafından verilen süre içerisinde Kefil Kuruluşu ve/veya ilgili gümrük idaresini tatmin edecek deliller temin edilmez ise karne hamili söz konusu TIR karnesi ile yapılan taşıma nedeniyle talep edilen veya talep edilebilecek gümrük vergi ve resimlerini güvence altına alacak şekilde tespit edilen meblağı, nakit veya banka teminat mektubu şeklinde ek teminat olarak Kefil Kuruluşa vermek zorundadır. 
   

   TIR Sözleşmesi Uygulama Esasları gereğince karne hamillerince verilmesi gereken ek teminatlar, aksi belirtilmedikçe, olası gecikme cezalarını da kapsaması için tahmin edilen veya gümrük talebi nedeniyle bilinen meblağın %30 fazlası ile Birlik tarafından belirlenen döviz cinsinden alınır. 


    Gümrük vergi ve resimleri ile bunlara ilişkin gecikme faizlerinin miktarının bilinmemesi ve tahmin de edilememesi halinde, gümrük talebine konu eşya değerinin yarısı kadar teminat alınır. 
 
   Gümrük vergi ve resimleri ile bunlara ilişkin gecikme faizlerinin miktarının 500 Amerikan Dolarını geçmediğinin tespit edilmesi halinde teminat alınmayabilir. 
 
   Eşya değerinin bilinmemesi halinde teminat, eşyanın miktarı ve niteliği göz önüne alınarak talepte bulunan/bulunacak olan ülke kefil kuruluşunun garanti limitini geçmeyecek şekilde Birlik tarafından belirlenecek döviz cinsinden alınır. 
 
   Talep Türk gümrük idarelerinden gelmiş ise bu teminat, konunun çözümü için geçecek süre, enflasyon oranları ve benzeri etkenler dikkate alınmak koşulu ile 50.000,- Amerikan Dolarını karşılayacak miktarda Türk Lirası olarak da alınabilir.  

   İade edilmeyen veya kullanılmadan kayıp edilen TIR karneleri için alınacak teminat
   Süresi içerisinde iade edilemeyen veya kullanılmadan kayıp edilen her TIR karnesi için 2.000,- Amerikan Doları nakit veya banka teminat mektubu ya da 3.000,- TL nakit veya banka teminat mektubu verilmek zorundadır. Bu teminatın banka teminat mektubu şeklinde verilmesi halinde, teminat mektubu TIR karnesinin veriliş tarihinden itibaren en az 27 ay geçerli olmak zorundadır.      

   Teminatlarda kefalet 


   Bir karne hamilinin diğer bir karne hamiline kefil olabilmesi için en az bir yıldan beri TIR Sistemi altında faaliyette bulunuyor olması ve Birlik tarafında da kefaletinin kabul edilebilir bulunması gerekir. 
   Bir karne hamili, en fazla iki karne hamiline kefil olabilir.  

 

TIR Karnesi Nasıl Doldurulur? (Broşür - pdf) - TOBB

 

http://www.tobb.org.tr/TIRveATAKarnesi/TIR/Documents/Duyurular/Turkish-leaflet%20for%20printing.pdf

Aşağıdaki Kanun gereğince TIR karneleri, ATA, A.TR ve EUR.1 dolaşım belgeleri, menşe şahadetnameleri ve EAN-UCC çizgi kod işlemleri, mal ve hizmetlerin uluslararası ticaretindeki beyanname, vesika ve benzeri belgelerin düzenlenmesi ve/veya onaylanması.” yetkisi İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine de verilmiştir.

 

 

11 Eylül 2014  PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 29116 (Mükerrer)

KANUN

İŞ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASI İLE BAZI ALACAKLARIN YENİDEN

YAPILANDIRILMASINA DAİR KANUN

Kanun No. 6552                                                                                               Kabul Tarihi: 10/9/2014

MADDE 130 – 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkranın (ç) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (d) bendi eklenmiş ve mevcut (d) bendi (e) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“a) Dış ticarete ve yurt dışı hizmetlere ilişkin konularda çalışmalar yapmak, bu kapsamda; kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve ulusal ve uluslararası kuruluşlar nezdinde üyelerinin menfaatlerini ülke çıkarları çerçevesinde koruyucu ve geliştirici çalışmalar yapmak.”

“d) TIR karneleri, ATA, A.TR ve EUR.1 dolaşım belgeleri, menşe şahadetnameleri ve EAN-UCC çizgi kod işlemleri, mal ve hizmetlerin uluslararası ticaretindeki beyanname, vesika ve benzeri belgelerin düzenlenmesi ve/veya onaylanması.”

 

TIR KARNESİ ÖRNEĞİ


Ceyhun Atuf Kansu Cad. No: 120 Balgat / Çankaya ANKARA

+90 (312) 447 27 40 / +90 (533) 039 95 96 (Mesai saatleri dışında)

info@oaib.org.tr

+90 (312) 446 96 05